నర్తనశాల (1963)

చిత్రం : నర్తనశాల (1963)
సంగీతం : సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
రచయిత : తిక్కన
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల 


పద్యము : 

ఎవ్వాని వాకిట నిభమద పంకంబు
రాజభూషణ రజోరాజి నడగు
ఎవ్వాని చారిత్ర మెల్లలోకములకు
నొజ్జయై వినయంబు నొఱపు గఱపు
ఎవ్వని కడకంట నివ్వటిల్లెడు చూడ్కి
మానిత సంపద లీనుచుండు
ఎవ్వాని గుణలతలేడువారాశుల
కడపటి కొండపై గలయ బ్రాకు

నతడు భూరిప్రతాప మహాప్రదీప
దూర విఘటిత గర్వాంధకార వైరి
వీర కోటీర మణిఘృణి వేష్టితాంఘ్రి
తలుడు కేవల మర్త్యుడె ధర్మ సుతుడు

ఎవ్వాని వాకిట - ఎవరి వాకిట్లో, ఇభ - ఏనుగుల, మద - మద ధారల చేత ఏర్పడిన, పంకంబు - బురద, రాజ భూషణ - రాజులు వేసుకున్న ఆభరణాల, రజము - ధూళి, రాజి- గుట్ట , అడగు - అణగు (అణిగిపోతుందో)

ఎవ్వాని చారిత్రము - ఎవరి చరిత్ర అయితే, ఎల్ల లోకములకు, ఒజ్జయై - గురువై, వినయంబు - వినయముయొక్క, ఒఱపు - గొప్పదనుము లేదా పద్ధతి, కఱపు - నేర్పు (నేర్పుతుందో)

ఎవ్వని కడకంట - ఎవరి కను తుదల, నివ్వటిల్లెడు - వ్యాపించే , చూడ్కి - చూపు, మానిత - కొనియాడబడిన, సంపదలు- సంపదలు, ఈను చుండు - ప్రసాదించును (ప్రసాదిస్తూ ఉంటుందో)

ఎవ్వాని గుణలతలు - ఎవరి గుణములనే లతలు, ఏడు వారాశుల - సప్త సముద్రాల, కడపటి కొండపై - అవతల ఉన్న కొండపై, కలయన్ ప్రాకు - అంతటా ప్రాకుతున్నాయో
అతడు - ధర్మరాజు, భూరి ప్రతాప - అధికమైన ప్రతాపం అనే, మహా ప్రదీప - గొప్ప జ్యోతి చేత, దూర విఘటిత - దూరాలకి కొట్టివేయబడ్డ, గర్వాంధకార - గర్వమనే చీకటి గల, వైరి వీర - శత్రు వీరుల యొక్క, కోటీర - కిరీటములందు ఉన్న, మణి ఘృణి - మణుల యొక్క కాంతి, వేష్టిత - చుట్టబడిన, అంఘ్రితలుడు - పాదములు కలిగినవాడు
కేవల మర్త్యుడే - సాధారణమైన మనిషా ఇతను? ధర్మ సుతుడు - యమ ధర్మరాజుకు కొడుకైన యుధిష్టిరుడు.

ధర్మరాజు వాకిట ఎందరెందరో రాజులు ఏనుగులమీద వస్తారు. ఆ ఏనుగులనుంచి కారే మద ధారల వల్ల అక్కడంతా బురద బురదగా మారుతోంది. రాజులు ధరించినవన్నీ రత్నాభరణాలు. వాళ్ళేమో కిక్కిరిసి ఉన్నారు. ఆ రాపిడికి ఆ రత్నాలు ఒరుసుకొని రత్న ధూళి కిందంతా పడుతోంది. ఆ ధూళిరాశులు కిందనున్న బురదని పోగొడుతున్నాయి.
ఎవని చరిత్ర గురువై వినయముయొక్క పద్ధతినీ గొప్పతనాన్నీ లోకమంతటికీ నేర్పుతుందో
ఎవని కడకంటి చూపు గొప్ప సంపదలు ప్రసాదిస్తుందో
ఇక్కడ గుణములు లతలు కాబట్టి అవి ప్రాకుతాయి. ఎక్కడికి? సప్తసముద్రాల అవతలున్న కొండమీదకి. అంటే ఎవని గుణములు లోకమంతా అంతగా ప్రసిద్ధి పొందాయో అని.

అతనెవరు? తన అమోఘప్రతాపము అనే మహాజ్యోతి చేత శత్రు రాజుల గర్వమనే అంధకారం దూరమైపోయింది. అలా గర్వం తొలగింపబడిన ఆ రాజులు ఇతని కాళ్ళకి నిరంతరం మ్రొక్కుతూ ఉన్నారు. దానితో వాళ్ళ కిరీటాలలో ఉండే మణుల కాంతి ఎల్లెప్పుడూ అతని పాదాలని చుట్టుకొని ఉంది.

ఇక్కడ ధర్మరాజు సామాన్య మనిషా... కాదు. స్వయానా యమధర్మ రాజు కొడుకు అని అర్థం. అంటే ధర్మానికి ప్రతీకే ధర్మరాజు అని చెప్పడమే.

ఇది తిక్కనగారి పద్యము. ఈ మాట ద్రౌపది భీమార్జునలతో అంటుంది. నర్తనసాల సినిమాలో మాత్రము అర్జునుడు(బృహన్నల) ద్రౌపది, భీముడితో ధర్మరాజు గురించి చెప్పిన పద్యము.

**** ******** ********
చిత్రం : నర్తనశాల (1963)
సంగీతం : సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
రచయిత : తిక్కన 
నేపధ్య గానం : ఘంటసాల 

పద్యము : 


ఉత్తర కుమారుడికి కౌరవ సేనను పరిచయం చేస్తూ...




కాంచనమయ వేదికా కనత్కేతనోజ్జ్వల విభ్రమమువాఁడు కలశజుండు
సింహలాంగూల భూషిత నభోభాగ కేతు ప్రేంఖణమువాఁడు ద్రోణసుతుడు
కనక గోవృష సాంద్రకాంతి పరిస్ఫుటధ్వజ సముల్లాసంబువాఁడు కృపుఁడు
లలిత కంబుప్రభాకలిత పతాకా విహారంబువాఁడు రాధాత్మజుండు

మణిమయోరగ రుచిజాల మహితమైన
పడగవాఁడు కురుక్షితిపతి మహోగ్ర
శిఖరఘన తాళతరువగు సిడమువాఁడు
సురనదీసూనుఁ డేర్పడఁ జూచికొనుము


"కాంచనమయ వేదికా కనత్కేతనోజ్జ్వల విభ్రమమువాఁడు కలశజుండు "
బంగారు రంగుతో చేసిన వేదిక మీద ప్రకాశిస్తున్న జెండా కల రథం మీద ఉన్నవాడు
‘కలశజుండు : (కుండలో పుట్టిన వాడు ) : ద్రోణుడు

"సింహ లాంగూల భూషిత నభోభాగ కేతు ప్రేంఖణమువాఁడు ద్రోణసుతుడు " :
సింహపు తోకతో అలంకరించి ఉన్న రథంపై విరాజిల్లుతున్నవాడు ద్రోణసుతుడు అశ్వత్థామ.

"కనక గోవృష సాంద్రకాంతి పరిస్ఫుటధ్వజ సముల్లాసంబు వాఁడు కృపుఁడు " :
బంగారు ఆవు-ఎద్దుల జంట గుర్తుగా కలిగినవాడు కృపుడు.

"లలితకంబు ప్రభాకలిత పతాకావిహారంబువాఁడు రాధాత్మజుండు "
"లలితంబుగా ప్రభావితమౌతున్న శంఖం పతాకముగా కలవాడు రాధ కుమారుడు కర్ణుడు.

"మణిమయోరగ రుచిజాల మహితమైన పడగవాఁడు కురుక్షితిపతి "
"మణులతో పొదిగిన పడగ గల నాగు పాము పతాకముగా కలవాడు కురు క్షితి పతి.. దుర్యోధనుడు.

"మహోగ్ర శిఖర ఘన తాళతరువగు సిడమువాఁడు సురనదీసూనుడు"
బ్రహ్మాండమైన తాళవృక్షం జెండాగా ఉన్నవాడు
సురనదీసూనుడు.. సురనదీ : గంగ
సూనుడు : కొడుకు ... భీష్మాచార్యుడు.

ఏర్పడఁజూచికొనుము : బాగా తేరిపార చూడు

కాంచనమయ వేదిక కేతనముగా కలవాడు ద్రోణాచార్యుడు. ఎగురుతున్న సింహం తోక కేతనముగా కలవాడు అశ్వథ్థామ. బంగారు గోవును కేతనముగా కలిగిన వాడు కృపాచార్యుడు. తెల్లని కేతనమ కల వాడు కర్ణుడు. పాము పడగను కేతనముగా కలిగిన వాడు సుయోధనడు. తాటి చెట్టును కేతనముగా అలంకరించిన వాడు భీష్ముడు.


తిక్కనగారు చేసిన చమత్కారం ఏమిటంటే... అందరికీ కేతనమనో, కేతువనో వాడక ఒకొక్కరికి ఒకో పదము వాడారు. కేతనము, కేతువు, ధ్వజము, పతాకము, పడగ, సిడము.

**** ******** ********
చిత్రం: నర్తనశాల (1963)
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
గీతరచయిత: సముద్రాల (సీనియర్)
నేపధ్య గానం: బాలమురళీకృష్ణ, బెంగుళూరు లత

పల్లవి:

ఆ ఆ ఆ....

సలలిత రాగ సుధారససారం
సలలిత రాగ సుధారససారం
సర్వకళామయ నాట్యవిలాసం
సర్వకళామయ నాట్యవిలాసం

సలలిత రాగ సుధారససారం

మంజుల సౌరభ సుమకుంజముల
మంజుల సౌరభ సుమకుంజముల
రంజిలు మధుకర మృదు ఝంకారం
రంజిలు మధుకర మృదు ఝంకారం

సలలిత రాగ సుధారససారం
సర్వకళామయ నాట్యవిలాసం
సలలిత రాగ సుధారససారం

చరణం 1:

ని దా ద ప నీ ప నీ దా ప మ గ మ గ పా..... స రి గ

ఆ ఆ ఆ...

కల్పనలో ఊహించిన హొయలూ..ఊ..ఊ...ఆ..ఆ..
కల్పనలో ఊహించిన హొయలూ
శిల్పమనోహర రూపమునొందీ
శిల్పమనోహర రూపమునొందీ
పద కరళములా మృదు భంగిమలా
పద కరళములా మృదు భంగిమలా
ముదమార లయమీరు నటనాల సాగె

సలలిత రాగ సుధారససారం

ఝణన ఝణన ఝణ నొంపుర నాదం
ఆ ఆ.....
ఝణన ఝణన ఝణ నూపుర నాదం

భువిలో దివిలో రవళింపగా

ప ద ప మ పా ఆ.....
మ ని ద మ దా ఆ.....
గ మ ద నీ సా ఆ.....
రీ సా రీ సా ని ప ద దా నీ దా నీ దా మ ప నీ దా నీ దా ప మ గ ప

భువిలో దివిలో రవళింపగా
నాట్యము సలిపే నటరాయని
నాట్యము సలిపే నటరాయని
ఆనంద లీలా వినోదమే

సలలిత రాగ సుధారస సారం
సర్వకళామయ నాట్యవిలాసం
సలలిత రాగ సుధారస సారం

**** ******** ********

చిత్రం: నర్తనశాల (1963) 
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి 
గీతరచయిత: సముద్రాల (సీనియర్) 
నేపధ్య గానం: సుశీల 

పల్లవి: 

ఆ ఆ ఆ 
ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ 
ఆ ఆ ఆఆ ఆ 

సఖియా వివరించవే ..... 

సఖియా వివరించవే 
వగలెరిగిన చెలునికి నా కథా 
సఖియా వివరించవే 
వగలెరిగిన చెలునికి నా కథా 

సఖియా వివరించవే ..... 

చరణం : 1 

నిన్ను జూచి కనులు చెదరి ..... 
కన్నె మనసు కానుక జేసి ..... 
నిన్ను జూచి కనులు చెదరి 
కన్నె మనసు కానుక జేసి 
మరువలేక మనసు రాక 
విరహాన చెలికాన వేగేనని 

సఖియా వివరించవే ..... 

చరణం : 2 

మల్లెపూలా మనసు దోచి 
పిల్లగాలి వీచేవేళా 
ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ ఆ 
మల్లెపూలా మనసు దోచి 
పిల్లగాలి వీచేవేళా 
కలువరేని వెలుగులోన 
సరసాల సరదాలు తీరేననీ 

సఖియా వివరించవే 
వగలెరిగిన చెలునికి నా కథా 
సఖియా వివరించవే .....


**** ******** ********


చిత్రం: నర్తనశాల (1963)
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
గీతరచయిత: సముద్రాల (సీనియర్)
నేపధ్య గానం: జానకి

పల్లవి:

నరవరా....ఆ ఆ ఆ
నరవరా ఓ కురువరా.. నరవరా ఓ కురువరా
వీరుల నీకు సరి.. లేరనీ
సరసులలో జాణవనీ
విన్నారా.. కన్నారా..
విన్నారా కన్నారా కనులారా

చరణం 1:

సురపతి నెదిరించి రణాన పశుపతి మురిపించి బలాన
సురపతి నెదిరించి రణాన పశుపతి మురిపించి బలాన

సాటి లేని వీరుండన్న యశమును గన్నా
సాటి లేని వీరుండన్న యశమును గన్నా

అర్జున ఫల్గుణ పార్థ కిరీటి బిరుదు గొన్న విజయా 

నరవరా....ఆ ఆ ఆ 
నరవరా ఓ కురువరా.. నరవరా ఓ కురువరా 
వీరుల నీకు సరి.. లేరనీ 
సరసులలో జాణవనీ 
విన్నారా.. కన్నారా.. 
విన్నారా కన్నారా కనులారా 

చరణం 2:

నిను గనీ తల ఊచే ఉలూచీ కొనుమనీ చెయి సాచే సుభద్రా
నిను గనీ తల ఊచే ఉలూచీ కొనుమనీ చెయి సాచే సుభద్రా

నీదు వన్నె చిన్నె గన్న చెలువల మిన్న
నీదు వన్నె చిన్నె గన్న చెలువల మిన్న

అలరుల విలుతుని ములుకుల గురియై వలపులమ్ముకొనురా

నరవరా....ఆ ఆ ఆ 
నరవరా ఓ కురువరా.. నరవరా ఓ కురువరా 
వీరుల నీకు సరి.. లేరనీ 
సరసులలో జాణవనీ 
విన్నారా.. కన్నారా.. 
విన్నారా కన్నారా కనులారా 


**** ******** ********


చిత్రం: నర్తనశాల (1963)
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
గీతరచయిత: సముద్రాల (జూనియర్)
నేపధ్య గానం: సుశీల

పల్లవి:

దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా
దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా
ఓ... తేటి రాజా, వెర్రి రాజా
దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా

చరణం 1:

మగువ మనసు కానగలేవో తగని మారాలు మానగ లేవో
మగువ మనసు కానగలేవో తగని మారాలు మానగ లేవో
నీకీనాడే మంగళమౌరా
నీకీనాడే మంగళమౌరా
ఆశా ఫలించీ తరించేవులే..ఏ..

దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా
దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా

చరణం 2:

మరుని శరాల చెలిమి మాలి పరువు పోనాది చేరగ రావోయ్
మరుని శరాల చెలిమి మాలి పరువు పోనాది చేరగ రావోయ్
నీవేనాడు కననీ విననీ
నీవేనాడు కననీ విననీ
శాంతి సుఖాల తేలేవులే..ఏ..

దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా
దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా
ఓ... తేటి రాజా... వెర్రి రాజా
దరికి రాబోకు రాబోకు రాజా

**** ******** ********



చిత్రం: నర్తనశాల (1963) 
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి 
గీతరచయిత: సముద్రాల (జూనియర్) 
నేపధ్య గానం: సుశీల 

పల్లవి: 

అమ్మా... అమ్మా.. 
జననీ శివకామిని... జయ శుభకారిని విజయ రూపిని 
జననీ శివకామిని జయ శుభకారిని విజయ రూపిని 
జననీ శివకామిని... 

చరణం 1: 

అమ్మవు నీవే అఖిల జగాలకు అమ్మల గన్నా అమ్మవు నీవే 
అమ్మవు నీవే అఖిల జగాలకు అమ్మల గన్నా అమ్మవు నీవే 
నీ చరణములే నమ్మితినమ్మ... 
నీ చరణములే నమ్మితినమ్మ... శరణము కోరితి అమ్మ భవాని..ఈ..ఈ

చరణం 2: 

నీదరినున్న తొలగు భయాలు.. నీ దయలున్న కలుగు జయాలు 
నీదరినున్న తొలగు భయాలు... నీ దయలున్న కలుగు జయాలు 
నిరతము మాకు నీడగ నిలచీ... 
నిరతము మాకు నీడగ నిలచీ జయమునీయవే అమ్మా... 
జయమునీయవే అమ్మ భవాని..ఈ..ఈ...

**** ******** ********

చిత్రం: నర్తనశాల (1963)
సంగీతం: సుసర్ల దక్షిణామూర్తి
గీతరచయిత: సముద్రాల (జూనియర్)
నేపధ్య గానం: ఘంటసాల, సుశీల

పల్లవి:

ఎవ్వరికోసం ఈ మందహాసం ఒకపరి వివరించవే
సొగసరి ఒకపరి వివరించవే

చెలిమి కోసం చెలి మందహాసం ఏమని వివరింతునో
గడుసరి ఏమని వివరింతునో

చరణం 1:

ఆ ఆ వలపులు చిలికే వగలాడి చూపు
పిలువక పిలిచి విరహాల రేపు

ఆ ఆ ఎదలో మెదలే చెలికానిరూపు
ఏవో తెలియని భావాల రేపు

ఈ నయగారం ప్రేమ సరాగం
ఈ నయగారం ప్రేమ సరాగం
అందించు అందరాని సంబరాలే 

ఎవ్వరికోసం ఈ మందహాసం ఒకపరి వివరించవే 
సొగసరి ఒకపరి వివరించవే 

చరణం 2:

ఆ ఆ పరుగులు తీసే జవరాలి వయసు
మెరుపై మెరిసి మరపించు మనసు

ఆ ఆ ప్రణయం చిందే సరసాల గంధం
ఇరువురి నొకటిగ పెనవేయు బంధం
ఈ వయ్యారం ఈ సింగారం
ఈ వయ్యారం ఈ సింగారం
చిందించుచిన్ని చిన్ని వన్నెలెన్నో

ఎవ్వరికోసం ఈ మందహాసం ఒకపరి వివరించవే 
సొగసరి ఒకపరి వివరించవే 
చెలిమి కోసం చెలి మందహాసం ఏమని వివరింతునో 
గడుసరి ఏమని వివరింతునో